Debaty sejmoweIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sporu między Mostostalem-Chojnice SA a Kasą Płatnych Urlopów w Budownictwie Regionu Paryskiego w aspekcie ochrony firm polskich wykonujących prace we Francji

   W związku z otrzymaną do rozpatrzenia interpelacją pana posła Kosmy Złotowskiego (pismo nr SPS 0202-546/98 z dnia 5 maja 1998 r.) w sprawie ochrony firm polskich wykonujących prace we Francji uprzejmie informuję, co następuje:    Ministerstwo Pracy i Polityki Socjalnej opracowuje projekt umowy polsko-francuskiej dotyczącej zatrudniania oraz realizacji usług eksportowych firm jednego państwa na terytorium drugiej strony. Projekt tej umowy przewidywał będzie, między innymi, wyłączenie ze stosowania niekorzystnych dla polskich firm przepisów francuskiego Kodeksu pracy przewidujących obowiązek przystąpienia do kas płatnych urlopów i opłacania z tego tytułu odpowiednich składek. Projekt tej umowy po niezbędnych uzgodnieniach zostanie oficjalnie przekazany stronie francuskiej. Jednocześnie pragnę nadmienić, że z dotychczasowych kontaktów z przedstawicielami francuskiego Ministerstwa Pracy i Solidarności wynikało, że brak jest ze strony tego resortu zainteresowania zawarciem takiej umowy. Niemniej jednak wyrażam przekonanie, że obecnie zawarcie takiej umowy jest realne.    Ministerstwo Pracy i Polityki socjalnej nie dysponuje szczegółowymi danymi liczbowymi o ilości firm francuskich realizujących aktualnie na terenie Polski kontrakty usługowe. Natomiast z danych Krajowego Urzędu Pracy wynika, że w 1997 r. na terytorium Polski wykonywało pracę 622 obywateli francuskich. Liczba ta dotyczy obywateli francuskich, na których zatrudnienie dyrektorzy wojewódzkich urzędów pracy wydali zezwolenie. Zezwolenia takie otrzymały zarówno polskie, mieszane lub zagraniczne firmy prowadzące działalność na terytorium Polski, jak też firmy zagraniczne realizujące kontrakty usługowe na terytorium Polski. Do cudzoziemców zatrudnionych w zakładach prowadzących działalność na terytorium Polski stosuje się przepisy polskiego Kodeksu pracy oraz polskie przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych, podatków itp. Natomiast polski Kodeks pracy nie reguluje kwestii dotyczących pracowników zatrudnionych przez zagraniczne firmy realizujące na terytorium Polski kontakty usługowe.    Na ogół przepisy poszczególnych państw przewidują możliwość poddania stosunku pracy z elementem zagranicznym prawu państwa wybranego przez strony tego stosunku, a na wypadek braku wyboru prawa wskazują obiektywne kryteria (tzw. łączniki), według których ustala się właściwość prawa dla danego stosunku pracy (np. może to być siedziba przedsiębiorstwa pracodawcy lub miejsce wykonywania pracy). Takie postanowienia zawiera także art. 6 konwencji EWG z 19 czerwca 1980 r. o prawie właściwym dla umownych stosunków zobowiązaniowych.    Polskie przepisy przesądzają o właściwości prawa polskiego w stosunkach pracy obywateli polskich na terytorium innego państwa tylko w sytuacjach szczególnych. Mianowicie, zgodnie z art. 6 § 1 Kodeksu pracy przepisy tego kodeksu stosuje się poza obszarem Rzeczypospolitej Polskiej do stosunków pracy między obywatelem polskim a polskim przedstawicielstwem, misją lub inną placówką. Zakres stosowania tego przepisu jest zatem stosunkowo wąski, bo dotyczy wyłącznie stosunków pracy, w których pracownikiem jest obywatel polski, zaś pracodawcą ściśle określony rodzaj podmiotów (przedstawicielstwo, misja lub inna placówka państwa polskiego), a więc chodzi tu wyłącznie o podmioty publiczne reprezentujące za granicą państwo polskie. Na podstawie art. 298 Kodeksu pracy polskie prawo pracy ma zastosowanie także do obywateli polskich skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji kontraktów eksportowych - w zakresie uregulowanym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem (DzU z 1990 r. nr 44, poz. 251). W zakresie nie unormowanym art. 6 § 1 Kodeksu pracy oraz powołanym rozporządzeniem Rady Ministrów o właściwości prawa (polskiego lub obcego) w stosunkach pracy nawiązanych przez obywateli polskich na terytorium obcego państwa może rozstrzygać umowa międzynarodowa (dwustronna lub wielostronna), a w razie braku takiej umowy - przepisy tego państwa, na którego obszarze prawnym zachodzi kolizja prawa krajowego i prawa innego państwa w stosunkach prawnych o charakterze zobowiązaniowym, w tym także w stosunkach pracy.    Jednocześnie uprzejmie informuję, że do kompetencji służb kontrolnych urzędów pracy należy jedynie możliwość kontroli funkcjonujących na terenie Polski zakładów pracy (polskich i zagranicznych, w tym realizujących kontakty usługowe) pod względem przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (DzU z 1997 r. nr 25, poz. 128 z późn. zm.), a przede wszystkim pod względem legalności zatrudnienia pracowników (w tym czy pracodawca posiada zezwolenia na zatrudnienie cudzoziemców). W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w tym zakresie kierowane są stosowne wystąpienia do organów orzekających (kolegiów ds. wykroczeń).    Minister    Longin Komołowski    Warszawa, dnia 3 czerwca 1998 r.