Debaty sejmoweIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie przeprowadzania badań sprawności psychicznej kierowców

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Grzegorza Piechowiaka w sprawie badań psychologicznych kierowców (nr pisma SPS-0202-3475/00) chciałbym uprzejmie poinformować, iż obowiązujący w naszym kraju system badań sprawności fizycznej i psychicznej kierujących pojazdami odpowiada wymaganiom określonym w przepisach Wspólnoty Europejskiej. Zgodnie z tymi wymaganiami badania sprawności fizycznej i psychicznej pod kątem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przeprowadzają uprawnieni lekarze, przy czym w odniesieniu do wybranych grup kierowców badania te mają charakter okresowy. Przeprowadzający okresowe badania kontrolne lekarze mają prawo, w razie wątpliwości dotyczących sprawności psychicznej kierowcy, skierować kierującego na dodatkowe badanie psychologiczne, o czym stanowi przepis art. 124 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. Takie rozwiązanie stanowiące o fakultatywnej i pomocniczej roli badania psychologicznego w ramach kontrolnych badań lekarskich obowiązywało także w poprzednich regulacjach prawnych, w tym także w ustawie z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym.    Ustawa z 1997 r. rozszerzyła zakres badań psychologicznych o osoby niewykonujące zawodu kierowcy, które zobowiązane zostały do ubiegania się o świadectwo kwalifikacji w związku z kierowaniem niektórymi rodzajami pojazdów. Ponadto, zgodnie z przepisem art. 124 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, od 1 stycznia 1998 r. badaniu psychologicznemu podlegają także sprawcy wypadków drogowych.    Sądzę, że przedstawione wyżej rozwiązania w tym zakresie są zgodne z obecnym stanem wiedzy na temat działań niezbędnych dla poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Należy tutaj wskazać, iż Polska jest jedynym europejskim krajem przeprowadzającym samodzielne badania psychologiczne kierowców na tak znaczną skalę. W innych krajach, tam gdzie badania takie funkcjonują, są one zawsze częścią badania lekarskiego.    Jednocześnie pragnę zwrócić uwagę, iż temat ewentualnego wprowadzenia obligatoryjnych okresowych badań psychologicznych kierowców był wielokrotnie rozważany. Ze względu na brak przekonujących argumentów, w szczególności w aspekcie analizy kosztów społecznych i ewentualnych pozytywnych efektów, zaproponowano przyjęcie rozwiązań, które ostatecznie znalazły się w obowiązujących obecnie przepisach. Warto tutaj wskazać, iż działania w dziedzinie bezpieczeństwa ruchu drogowego podejmowane przez kraje wysoko zmotoryzowane zmierzają w innym kierunku, niż kierunek proponowany przez zainteresowane środowisko psychologów komunikacyjnych. Obecnie w odniesieniu do osób kierujących pojazdami główny nacisk kładziony jest na kształtowanie ich świadomości społecznej, działania edukacyjne oraz profilaktyczne oddziaływanie za pomocą środków masowego przekazu, jak też przez system dodatkowego szkolenia kierowców (np. w związku z punktami karnymi).    Odpowiadając na pytanie pana posła Grzegorza Piechowiaka dotyczące realizacji delegacji zawartej w przepisie art. 125 Prawa o ruchu drogowym uprzejmie informuję, iż rozporządzenie w sprawie badań psychologicznych kierujących pojazdami oraz kandydatów na instruktorów i egzaminatorów zostało skierowane do podpisu w porozumieniu przez odpowiednich ministrów i następnie będzie skierowane do publikacji. Projekt rozporządzenia był konsultowany z organizacjami psychologów.    Z wyrazami szacunku    Sekretarz stanu    Krzysztof Tchórzewski    Warszawa, dnia 29 marca 2000 r.