Debaty sejmoweIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie trudnej sytuacji gospodarczej małych i średnich podmiotów gospodarczych byłego woj. słupskiego oraz potrzeby zmiany zasad rozliczania podatku VAT

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z pismem pana marszałka, znak: SPS-0202-176/01 z dnia 5 grudnia 2001 r., przy którym została przesłana interpelacja pana posła Jana Sieńki, uprzejmie informuję.    Podatek od towarów i usług jest podatkiem powszechnym i dotyczy jednakowo wszystkich osób i jednostek, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50, ze zm.), jeżeli wykonują we własnym imieniu na własny rachunek czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, wymienione w art. 2 ww. ustawy. Oznacza to, że przepisy regulujące opodatkowanie podatkiem od towarów i usług dotyczą zarówno dużych przedsiębiorstw, jak i małych oraz średnich firm.    Wskazać przy tym należy, iż w przepisach o podatku od towarów i usług przewidziane zostały rozwiązania umożliwiające zwolnienie od podatku od towarów i usług małych i średnich firm pod warunkiem, że wartość sprzedaży towarów w rozumieniu art. 2 ust. 1 i 3, a także wartość eksportu towarów lub usług nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym określonej kwoty, odpowiadającej kwocie 10 000 euro, zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.    Ponadto podatnicy rozpoczynający wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług mogą wybrać zwolnienie od tego podatku na podstawie art. 14 ust. 6 ww. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r.    W swoim piśmie pan poseł postuluje wprowadzenie zmiany w zakresie sposobu rozliczania podatku od towarów i usług. Zmiana ta miałaby polegać na ustanowieniu przepisu, zgodnie z którym podatnicy działający na ogólnych zasadach zobowiazani byliby do odprowadzania podatku od towarów i usług w związku z dokonaną sprzedażą dopiero po otrzymaniu zapłaty od odbiorcy. Za wprowadzeniem powyższej zmiany, zdaniem pana posła, miałby przemawiać fakt, iż ˝w szeregu krajów europejskich to zobowiązanie staje się wymagalne dopiero po skasowaniu go od odbiorcy˝. Należy jednak podkreślić, że w krajach europejskich również generalną zasadą wymagalności zobowiązania podatkowego jest zaistnienie zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Co do zasady jest to wykonanie czynności opodatkowanej.    Wprowadzenie w ustawodawstwie polskim generalnej zasady rozliczania z budżetem podatku od towarów i usług w przypadku dokonania przez odbiorcę zapłaty sprzedawcy należności za otrzymane świadczenie nie znajduje uzasadnienia. Przyjęcie postulowanych przez pana posła uregulowań mogłoby być źródłem nadużyć podatkowych. Nie ma bowiem żadnej gwarancji, że po otrzymaniu należności od odbiorcy (łącznie z kwotą podatku) podatnik zobowiązany do rozliczenia z budżetem tego podatku dokonałby jego uregulowania we właściwym terminie, tj. określonym w przepisach, bądź że dokonałby w ogóle takiego rozliczenia.    Poza tym trudno sobie nawet wyobrazić planowanie budżetu państwa w sytuacji, jeżeliby wpływy z podatków pośrednich uzależnione były od realizacji wzajemnych zobowiązań cywilnoprawnych przez podmioty gospodarcze. W takiej sytuacji jakiekolwiek planowanie dochodów nie byłoby realne. Nie należy również zapominać o dodatkowych kosztach, jakie pociągnęłoby za sobą takie rozwiązanie. Wiązałoby się ono bowiem z dodatkową kontrolą przelewów bankowych, terminów ich realizacji itp. W przypadkach zaś gdy wzajemne zobowiązanie nie wymagałoby w świetle przepisów rozliczenia za pośrednictwem banku, jakakolwiek kontrola nie byłaby w ogóle możliwa.    Zupełnie odrębną kwestią byłaby kontrola regulacji wzajemnych zobowiązań w sytuacji, gdy zobowiązanie wygasałoby nie przez zapłatę, a np. przez jego umorzenie, wzajemną kompensatę czy też sprzedaż wierzytelności. Mogłoby to prowadzić do licznych nadużyć, a kontrola byłaby w wielu przypadkach niemożliwa lub bardzo kosztowna. Należy pamiętać, że podatnicy mają swobodę wyboru kontrahenta, a konsekwencje wyboru niewłaściwego kontrahenta nie mogą być przerzucane na budżet.    Jednocześnie informuję, że pewne rozwiązanie problemów sygnalizowanych przez pana posła dotyczących trudności płatniczych podatników mogą przynieść rozwiązania wynikające z rozpatrywanej obecnie przez parlament nowelizacji ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zakłada się, że podatnik występujący z wnioskiem do urzędu skarbowego o zwrot różnicy podatku otrzyma taki zwrot w krótszym terminie, o ile kwoty podatku naliczonego wykazane w deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7) wynikają z faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone bezpośrednio podatnikowi będącemu wystawcą faktury. Jeżeli warunki te nie zostaną spełnione, zwrot podatku nastąpiłby w okresie późniejszym. Rozwiązanie to powinno przyczynić się do zmobilizowania podatników do przyspieszenia regulacji wzajemnych zobowiązań.    Jednocześnie informuję, że zgodnie z art. 56 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU nr 137, poz. 926, ze zm.) stawka odsetek za zwłokę wynosi 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego. Stawka odsetek za zwłokę ulega obniżeniu lub podwyższeniu w stopniu odpowiadającym obniżeniu lub podwyższeniu podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, poczynając od dnia, w którym stopa ta uległa zmianie, stosownie do art. 56 § 2 ww. ustawy. Wiązanie odsetek ze stawkami kredytu lombardowego należy uznać za uzasadnione, zważywszy, iż niezapłacenie podatku w terminie jest swego rodzaju kredytowaniem się dłużnika ze środków budżetu państwa.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Irena Ożóg    Warszawa, dnia 31 grudnia 2001 r.