Debaty sejmoweIII Kadencja

Interpelacja w sprawie sytuacji zakładów przemysłu spirytusowego na przykładzie ZPS ˝Polmos˝ w Sieradzu

   Panie Ministrze! Od dłuższego czasu znaczna część zakładów przemysłu spirytusowego w Polsce ma poważne problemy finansowe, które w dużej mierze nie zależą od nich samych. Na przykładzie ZPS ˝Polmos˝ w Sieradzu chcę zaprezentować panu ministrowi problem, który przy dobrej woli Ministerstwa Finansów i ministra skarbu państwa można rozwiązać z pożytkiem tak dla całej załogi, dla funkcjonowania przedsiębiorstwa, jak i dla budżetu państwa, bowiem zakład płaci aktualnie wszystkie zobowiązania finansowe.    Sytuacja ekonomiczno-finansowa przedsiębiorstwa w 1997 r. przedstawiała się katastrofalnie. Świadczyć o tym może chociażby fakt, że w grudniu 1997 r. w przedsiębiorstwie ZPS ˝Polmos˝ w Sieradzu stan wymagalnych przeterminowanych zobowiązań podatkowych z lat 1994-1997 w stosunku do budżetu wynosił 30,2 mln zł, a ponadto prawie 14,4 mln zł stanowiły kwoty zobowiązań, co do których toczyły się postępowania wyjaśniające, które dotyczyły podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku VAT z lat 1994-1995.    Wartość zobowiązań wraz z odsetkami przekroczyła kilkakrotnie wartość majątku przedsiębiorstwa. Utrzymująca się tendencja spadkowa sprzedaży wyrobów wymusiła redukcję zatrudnienia. W 1997 r. odeszło z zakładu 79 pracowników. Tak że na początek 1998 r. w przedsiębiorstwie pracowało 168 osób. W sierpniu 1998 r. w przedsiębiorstwie było zatrudnionych 157 pracowników.    Rok 1997 został zakończony stratą bilansową w wysokości 11,3 mln zł.    W celu ratowania przedsiębiorstwa został przez ministra skarbu państwa ustanowiony zarząd komisaryczny. Opracowany i przyjęty na początku 1998 r. program naprawczy przewidywał wypracowanie już w pierwszym roku funkcjonowania, tj. w 1998 r. zysku w wysokości 2556 tys. zł. Ze względu na nagłe pogorszenie sytuacji rynkowej i związany z tym poważny spadek sprzedaży wyrobów spirytusowych w skali kraju - odnotowany przez wszystkie polmosy - podwyżkę podatku akcyzowego oraz uwolnienie cen na wyroby spirytusowe, nie udało się wypracować zaplanowanego programu zysku.    Przedsiębiorstwo mimo iż nie wypracowało zysku na działalności operacyjnej, było bardzo skuteczne w egzekwowaniu zaległych należności od odbiorców, często uważanych już za nieściągalne. Pozwoliło to na spłatę starych zobowiązań podatkowych w wysokości 7,1 mln zł, przy zaplanowanej w programie naprawczym kwocie 2,5 mln zł. Ponadto należy podkreślić, że przedsiębiorstwo począwszy od grudnia 1997 r. do dnia dzisiejszego reguluje wszystkie bieżące zobowiązania podatkowe z tytułu VAT, akcyzy, podatku dochodowego od osób fizycznych i prawnych, wszelkich podatków gruntowych od nieruchomości i innych, w tym składek ZUS.    W latach 1998-1999 oraz w okresie dziesięciu miesięcy 2000 r. zapłacono do skarbu państwa niżej podane wielkości podatku akcyzowego i VAT. Wyszczególnienie Podatek akcyzowy Podatek VAT Razem 1998 94 645,4 22 179,8 116 825,2 1999 209 108,5 47 674,6 256 783,1 10 m-cy 2000 143 291,1 31 727,8 175 018,9 Razem 447 045,0 101 582,2 548 627,2    Począwszy od miesiąca września 1998 r., przedsiębiorstwo zaczęło pracować w systemie trójzmianowym, co wiązało się z koniecznością zwiększenia zatrudnienia. Dodatkowo zatrudniono grupę ok. 35 pracowników. Ogółem rok 1998 zamknął się sprzedażą na poziomie 1862,2 tys. dm3.100 i stanowi to 128% sprzedaży z 1997 r., która wynosi 1455 tys. dm3.100.    Sprzedaż wyrobów spirytusowych w litrach 100o oraz wartościowo w latach 1998-1999 i za dziesięć miesięcy 2000 r. przedstawia się następująco: Wyszczególnienie Litry 100ow tys. litrów Wartościowotys. zł 1998 1916 119 951,9 1999 3816 267 371,2 10 m-cy 2000 2487 180 755,4 Razem 8219 568 078,5    Do realizowania tak dużej produkcji konieczne się stało zwiększenie zatrudnienia o kolejną grupę pracowników. W listopadzie 1999 r. została podpisana umowa z Powiatowym Urzędem Pracy w Sieradzu na zatrudnienie 35 osób bezrobotnych w ramach prac interwencyjnych. W grudniu 1999 r. w przedsiębiorstwie pracowało 238 osób, co stanowiło wzrost zatrudnienia o 81 osób. Największe zatrudnienie osiągnięto w marcu 2000 r. i wynosiło ono 261 osób. Tak poważny wzrost zatrudnienia w rejonie dotkniętym strukturalnym bezrobociem należy uznać za ogromne osiągnięcie.    Mimo tak dużego wzrostu zatrudnienia, wydajność pracy mierzona ilością sprzedanych litrów 100o przypadających na jednego zatrudnionego wzrosła ponadtrzykrotnie z poziomu 6899 dm3.100o w 1997 r. do 21 714 dm3.100o w 1999 r. Stało się to możliwe dzięki uruchomieniu drugiej, zmodernizowanej linii produkcyjnej, przystosowanej technologicznie i jakościowo do produkcji wódki ˝Sobieski˝. W chwili obecnej przedsiębiorstwo uzyskało o ponad 100% większe zdolności produkcyjne. Należy jednak zaznaczyć, że wzrost możliwości produkcyjnych zakład uzyskał tylko dzięki wstawieniu przez firmę Belvedere-Dystrybucja dwóch w pełni nowoczesnych etykieciarek włoskiej firmy Kosme. Baza produkcyjna, jak i cały zakład jest od wielu lat zaniedbany i pełne zmodernizowanie linii produkcyjnych wymaga ogromnych nakładów finansowych. Na ten cel na przełomie 1999-2000 r. wydano kwotę 2275,9 tys. zł. Zakład jest w stanie, przy kontynuowaniu dotychczasowej polityki, zarobić na dalszą modernizację zakładu i płacić wszystkie zobowiązania finansowe. Niestety Urząd Skarbowy w Sieradzu i Izba Skarbowa w Łodzi nie chcą zrozumieć podstawowego faktu, że długów z lat 1994-1997 zakład nie będzie nigdy w stanie spłacić. Nie chce również zrozumieć, że w okresach wzrostu podatku akcyzowego na wyroby spirytusowe lub w okresach świątecznych, kiedy to następuje wzmożony wykup alkoholu, wszystkie polmosy mają problemy z terminowym płaceniem podatku akcyzowego. Mimo próśb i wcześniejszych uzgodnień, urząd skarbowy bezwzględnie egzekwuje odsetki, nawet za kilkudniowe opóźnienia w płatnościach. W 1999 r. zapłacono 912,1 tys. zł, jako odsetki karno-skarbowe. W 2000 r. zapłacono z tytułu odsetek za nieterminowe płatności kwotę ponad 4 mln zł. Mimo wszystko zakład, płacąc nawet tak duże odsetki karne, reguluje ostatnio na bieżąco wszystkie zobowiązania podatkowe.    Przedsiębiorstwo jest już po analizie prywatyzacyjnej i według wcześniejszych zapowiedzi Ministerstwa Skarbu Państwa w październiku miało być ogłoszone w prasie zaproszenie do rokowań - jak dotychczas temat ten jest przemilczany. Tymczasem począwszy od miesiąca lipca Urząd Kontroli Skarbowej czyni wszystko, by zakład stanął z produkcją tuż przed możliwością pomyślnej prywatyzacji. Przez ponad dwa i pół roku stare długi z lat 1994-1997 nie stały na przeszkodzie, aby Urząd Kontroli Skarbowej wyrażał zgodę na zakup spirytusu. Obecnie zaś, kiedy sytuacja finansowa zakładu jest lepsza, nie ma zgody na zakup spirytusu. Mimo że zadłużenia w kwocie podstawowej zmniejszyły się o ponad 7 mln zł, to w lipcu br. po raz pierwszy, a we wrześniu po raz drugi odmówiono zgody na zakup spirytusu. Pierwszy zakaz zakupu został przez Ministerstwo Finansów po wielu interwencjach cofnięty, drugi blokuje zakup spirytusu do dnia dzisiejszego.    Tak dramatyczna sytuacja spowoduje upadek zakładu i konieczność wysłania jej pracowników na ˝garnuszek˝ skarbu państwa. Jest to załoga licząca 260 osób i w warunkach byłego miasta wojewódzkiego nie ma żadnych szans na jakąkolwiek pracę dla tych ludzi.    Mając na uwadze powyższe, mam do pana ministra pytania:    1. Które zakłady przemysłu spirytusowego mogą liczyć na prywatyzację jeszcze w bieżącym roku i czy ZPS ˝Polmos˝ w Sieradzu jest uwzględniany w prywatyzacji?    2. Czy po analizie wysłanych do pana ministra przez ZPS ˝Polmos˝ pism i mojej interpelacji widzi pan możliwość w porozumieniu z ministrem finansów na przedłużenie funkcjonowania wspomnianego przedsiębiorstwa?    Z poważaniem    Poseł Irena Maria Nowacka    Warszawa, dnia 17 listopada 2000 r.